28η Οκτωβρίου: Όταν η Ανόρθωσις Αμμοχώστου έγινε ένα με την Ιστορία του Έθνους
Η σημερινή μεγάλη εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940 ξυπνά μνήμες τιμής, ελευθερίας και αγώνα. Σε εκείνη την κορυφαία ιστορική στιγμή του Ελληνισμού, η Ανόρθωσις Αμμοχώστου δεν στάθηκε απλός παρατηρητής, αλλά τάχθηκε από την πρώτη στιγμή στην πρώτη γραμμή, σφραγίζοντας με τη δράση και τις θυσίες των ανθρώπων της το εθνικό χρέος.
Ήδη από τις 11 Απριλίου 1940 –έξι μήνες πριν την επίσημη είσοδο της Ελλάδος στον Πόλεμο– στάλθηκαν 100 λίρες από έρανο στον Έλληνα Πρόξενο για τις ανάγκες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Μετά τη βύθιση του «ΕΛΛΗ» στις 19 Αυγούστου 1940, συγκροτήθηκε Επιτροπή Εράνου υπέρ του Ελληνικού Ναυτικού, ενώ την επομένη της 28ης Οκτωβρίου 1940, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο στη διαδήλωση της 1ης Νοεμβρίου 1940 υπέρ του ελληνικού αγώνα.
Η εθνική προσφορά υπήρξε καθολική. Το Διοικητικό Συμβούλιο έθεσε όλους τους πόρους και τα ταμεία του Συλλόγου στην υπηρεσία της πατρίδας (όπως οι 100 λίρες που προσφέρθηκαν το 1944), κινητοποιώντας παράλληλα ολόκληρη την πόλη και την επαρχία Αμμοχώστου. Οι πρώτες 15 λίρες για τον αγώνα συγκεντρώθηκαν στο Γυμνάσιο της πόλης με πρωτοβουλία του μαθητή τότε –και μετέπειτα ήρωα του Πενταδακτύλου– Κυριάκου Μάτση, ενώ οι γυναίκες της Αμμοχώστου μετέτρεψαν τα σπίτια τους σε εργαστήρια, πλέκοντας χιλιάδες είδη ένδυσης για τους φαντάρους στο μέτωπο. Η αναγνώριση αυτής της τεράστιας προσφοράς σφραγίστηκε όταν ο Τοποτηρητής του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου (και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος) Λεόντιος επέδωσε στο οίκημα της Ανόρθωσης αργυρούς αρραβώνες σε όλους όσοι είχαν προσφέρει τους χρυσούς τους για τις ανάγκες του Έθνους.
Στην πρώτη γραμμή βρέθηκαν οι άνθρωποι του Συλλόγου. Ο Ευάγγελoς Λούης Λουίζος (έφεδρος αξιωματικός και φίλος των Σεφέρη και Ελύτη) ταξίδεψε με καΐκι στην Τουρκία, διέσχισε τη χώρα με σιδηρόδρομο και πήρε ταξί από τη Θεσσαλονίκη για να βρεθεί στη μονάδα του στο μέτωπο. Ο 63χρονος έφεδρος ανθυπολοχαγός Δ. Μαννούρης από την Ακανθού πρόσθεσε τον Β’ ΠΠ στην πλούσια εθελοντική του δράση (1897, Βαλκανικοί, Α’ ΠΠ, Μικρασιατική Εκστρατεία). Τον Μάρτιο του 1941, στο Τεπελένι της Βορείου Ηπείρου, οι τελειόφοιτοι Ιατρικής Λουκής Λιασίδης και Βαρνάβας Σερίφης έπεσαν ηρωικά αποκρούοντας την εαρινή επίθεση του Μουσολίνι, αφού πρώτα αρνήθηκαν να υπηρετήσουν σε στρατιωτικά νοσοκομεία για να πολεμήσουν στην πρώτη γραμμή (όπως κατέγραψε ο συμπολεμιστής τους Κωνσταντίνος Α. Γιαλλουρίδης). Η Ανόρθωση τίμησε τους «αθανάτους νεκρούς» της στις 11 Απριλίου 1942, ενώ αργότερα ο Δήμος Πάφου έστησε μνημείο προς τιμήν τους σε πλατεία της πόλης.
Παρόμοια υπήρξε η τύχη και του ποδοσφαιριστή και προπονητή Μίμη Πιεράκου, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος ποδοσφαιριστής που πέτυχε τέρμα με τη φανέλα της Ανόρθωσης, καθώς και ο πρώτος προπονητής στην ιστορία του ποδοσφαιρικού τμήματος. Την ζωή τους στον Πόλεμο έχασαν επίσης ο Γεώργιος Ευαγγέλη Λοΐζου (ιδρυτικό στέλεχος του 1911 και γ.γ.) κατά τους ναζιστικούς βομβαρδισμούς στο Λονδίνο (1940-1941), ο Άντυς Φάνος, αλλά και ο ανθυπολοχαγός Χρίστος Π. Χριστοδουλίδης που έπεσε στις 23 Ιουλίου 1948 στο Μάλεβο Γεωργιτσίου κατά τον ελληνικό εμφύλιο.
